Co warto wiedzieć przed zakupem dysku? 0
Co warto wiedzieć przed zakupem dysku?

Cześć!

W dzisiejszym wpisie co nieco o dyskach twardych, i tych mniej twardych. Jest to jeden z podstawowych elementów naszego komputera, instalujemy na nim bowiem system operacyjny, gry i programy a także przechowujemy ulubioną muzykę i rodzinne zdjęcia. Dlatego też, decydując się na zakup, powinnismy trochę pomyśleć co tak naprawdę potrzebujemy - może coś bardziej uniwersalnego, a może dysk do konkretnych zastosowań.

W poniższym tekście chcielibyśmy wyjaśnić podstawowe parametry i zagadnienia dotyczące dysków, aby jak najbardziej ułatwić wam dobór takowego do waszego komputera.

 

 

 

1.Format

Pierwszym pytaniem przy doborze dysku powinno być: Do jakiego urządzenia go potrzebuje? Wiąże się to z jego rozmiarem, i nie mamy tu na myśli pojemności dysku, a jego fizyczną wielkość. Na rynku dostępne jest kilka standardów formatu dysku.

 

3,5” - Najstarszy standard wśród prezentowanych, dostępny tylko w wersji talerzowej(HDD) i na złącze SATA. Kiedyś stosowany w prawie każdym urządzeniu, dziś dyski o tym rozmiarze znajdziecie głównie w rozwiązaniach serwerowych, centrach danych i komputerach stacjonarnych(choć w tym ostatnim też ich coraz mniej). Ze względu na swój rozmiar fizyczny i prostszą technologię wykonania, dyski te są trwalsze oraz mogą być pojemniejsze niż dyski 2,5” - stąd też wcześniej wspomniane centra danych.

 

2,5” - Dyski te zostały stworzone z myślą o urządzeniach przenośnych i dostępne są na złącze SATA w wariantach HDD oraz SSD. Ze względu na użytkowanie ich w różnych miejscach, warunkach oraz nie rzadko na baterii w naszym laptopie, wyposażone są w większą ilość technologii niż dyski 3,5”. Składa się na to m.in. zaawansowane zarządzanie energią, czujniki przeciążenia czy zarządzanie akustyczne. Nie chcemy przecież aby dysk zagłuszał nasz film lub uszkodził się gdy komputer spadnie z łóżka, prawda? Dyski te mogą być jednak trochę wolniejsze od odpowiednika w rozmiarze 3,5” oraz mają ograniczoną pojemność, aktualnie jest to do 5TB. Dość istotnym parametrem jest też grubość dysku. Przez wiele lat było to 9,5mm , lecz wraz z nadejściem ultrabooków weszły w życie dyski o grubości 7mm. Przy zakupie należy na to zwracać uwagę, zwłaszcza gdy jesteśmy posiadaczami bardzo cienkiego laptopa. 

 

mSATA(miniSata) -Dyski o tym rozmiarze również zostały stworzone do urządzeń mobilnych, mają wygląd małej płytki o rozmiarach 30x50.95mm i są podłączane do dedykowanego złącza na płycie głównej. Pomimo tego że wciąż są wytwarzane przez niektórych producentów, można je uznać za gatunek wymierający. Liczba urządzeń obsługująca tego typu dyski jest bardzo niewielka.

 

M.2 - Następca standardu mSATA, dzieli się na „B key” oraz „M key” i tak naprawdę jest to nazwa złącza, lecz przyjęło się nazywać też tak dyski z tym złączem. Oficjalnie jest kilka formatów dysków tego typu i nazwane są one od pełnych wymiarów dysku. Najbardziej popularnym jest 2280, czyli 22mm szerokości i 80mm długości. Powinno się je nazywać „Dysk ze złączem M.2 o formacie 2280”, ale…czy ktoś w ogóle tak mówi? :) Oferowane są tylko w technologii SSD, oraz w przeciwieństwie do większych formatów, poza SATA, dostępne są też z interfejsem PCIe, co pozwala nam uzyskać prędkość na poziomie 4000MB/s, gdy interfejs SATA III ogranicza nas do 600MB/s.

 

PCI -  Ciekawa propozycja dla ludzi nieposiadających najnowszych płyt głównych. Mamy możliwość korzystania z bardzo szybkiego dysku, nawet gdy nie mamy złącza M.2. Ma on formę karty rozszerzeń, którą montujemy do jednego ze złącz PCI Express na płycie głównej. W części przypadków jest to zwyczajnie dysk M.2 zamontowany na adapterze, który możemy bez problemu wymontować i podłączyć do zwykłego złącza M.2.

 

 

 

 2.Typ dysku

Lekcja numer dwa - co one mają w środku? Czyli o technologii wykonania dysków.

 

Hard Drive Disk(HDD) - Są to urządzenia, posiadające wewnątrz kręcące się z wysoką prędkością talerze magnetyczne oraz głowicę która zapisuje i odczytuje dane. Nazwa dysk twardy pochodzi od twardego materiału z którego wykonane są wspomniane talerze. Pewnie zastanawiacie się, czy jeśli jest dysk twardy to czy jest też dysk miękki? Owszem, jest. A właściwie to był, i była nim popularna wiele lat temu dyskietka i pojemności 1,44MB. Wracając do tematu, ze względu na ruchome elementy wewnątrz oraz wysokie prędkości obrotowe bywają one czasem dość słyszalne, można odczuć ich pracę poprzez wibracje oraz mają dość niską odporność na uszkodzenia mechaniczne. Co się stanie gdy taki dysk pracujący z pełną prędkością upadłby nam z nawet niewielkiej wysokości? Cóż, mogłoby być po nim. Dlatego też dyski HDD lepiej służą w urządzeniach stacjonarnych a działające w notebookach dyski HDD  2,5” posiadają wcześniej wspomniane zabezpieczenia, które m.in spowalniają prędkość obrotową talerzy, lub nawet mogą odstawić głowicę całkowicie na bok aby uchronić dysk przed uszkodzeniem.

 

Solid State Disk(SSD) - coraz bardziej popularny typ dysku, zapewne niedługo będzie gościł w każdym urządzeniu przenośnym na świecie. W porównaniu do dysku HDD nie ma on żadnych ruchomych elementów, przez co jest bardzo odporny na wstrząsy, upadki i różnice temperatury. Wewnątrz znajdują się kości FLASH i to one odpowiadają za przechowywanie danych, a jednocześnie są nieporównywalnie szybsze niż talerze w HDD. Charakteryzują się ograniczoną ilością zapisu danych, lecz te wartości są na takich poziomach, że w warunkach domowych raczej nie jest możliwe ich przekroczenie. Największym minusem tego typu dysków jest cena, są one zdecydowanie droższe niż dyski magnetyczne. Dlatego też wielu użytkowników wyposaża swój komputer w dysk SSD o małej pojemności, aby zainstalować na nim system operacyjny i zapewnić wysoką prędkość pracy sprzętu oraz w pojemny dysk typu HDD do magazynowania danych, czyli tam, gdzie nie jest potrzeba wysoka prędkość działania. Obecne w dyskach SSD kości pamięci NAND Flash dzielą się na 3 typy, i są one głównym wyznacznikiem trwałości dysku, oraz oczywiście ceny.

 

  • TLC - kości tego typu znajdziemy głównie w najtańszych dyskach, są najwolniejsze i według badań wytrzymują one do ok. 3000 cykli.

 

  • MLC - Jest to kompromis, pomiędzy wydajnością SLC a ceną TLC. Ich żywotność jest szacowana na ok. 10 tysięcy cyki. Obecnie najbardziej popularny typ pamięci.

 

  • SLC - Rozwiązanie z wyższej półki, spotykane tylko w drogich dyskach do rozwiązań profesjonalnych, jak np. Serwery.  Potrafią wytrzymać do ok 100 000 cykli.

 

Cykl, to liczba, jaką każda komórka pamięci może zostać skasowana i zaprogramowana ponownie. I bez obaw, nawet nośniki z pamięcią TLC są dużo wytrzymalsze od dysków HDD, prędzej wymienicie go na nowy model niż doczekacie jego awarii.

 

Solid-state hybrid drive(SSHD) - jest to ciekawe połączenie obu wspomnianych wcześniej technologii. Idea tego pomysłu jest bardzo korzystna dla użytkownika, ma on zapewnić osiągi znane z dysków SSD przy jednoczesnym zachowaniu pułapu cenowego dysków HDD. Bazą do budowy takiej konstrukcji jest dysk talerzowy do którego została dołożona pamięć półprzewodnikowa aby zwiększyś jego prędkość. Niestety tylko w zakresie odczytu danych. Mimo dużo niższej prędkości niż w dyskach SSD, mają one zdecydowaną przewagę nad tradycyjnym dyskami talerzowymi.

 

 

 

 

 3.Interfejsy i złącza

 

Tutaj pojęcia się trochę mieszają, interfejsy i złącza mogą być mogą być pod jedną nazwą. Obecnie do komunikacji wykorzystuje się dwa interfejsy, SATA oraz PCIe, poprzez złącza SATA, PCI oraz M.2. Jeśli chodzi o dyski 3,5” i 2,5”, wykorzystują one tylko interfejs i złącze SATA, a w przypadku pamięci ze złączem M.2 wykorzystywane mogą być oba interfejsy. Jak nie trudno się domyślić, złącze PCI wykorzystuje tylko interfejs PCIe. Przy doborze dysku należy zwrócić uwagę, w jaki typ złącza wyposażona jest nasza płyta główna. Najbardziej interesującą wszystkich różnicą jest prędkość transmisji danych tych interfejsów. Podłączając dysk z magistralą SATA III możemy uzyskać transfer na poziomie do 600MB/s, a przy PCI Express 3 generacji jest to aż do 4000MB/s. Jak widać jest różnica jest ogromna. W przypadku gdy mamy płytę główną starszego typu ze złączem PCI Express 2 Gen. będzie to prędkość 1000MB/s, czyli wciąż dużo szybciej jak w przypadku SATA III.

 

 

 

4.Prędkości dysków

Chyba najbardziej interesująca wszystkich część, czyli ile możemy wycisnąć z nośników i jak szybko możemy skopiować nasze dane.

 

Wiadomo, zależy to od wielu współczynników, moglibyśmy się odnieść do każdego producenta, każdego konkretnego modelu i wielu innych rzeczy. Ale ujmijmy to dość ogólnie. W przypadku dysków SSD, które są najszybszymi nośnikami, ograniczeniem są ich interfejsy, czyli odpowiednio 600MB/s i 4000MB/s dla SATA III oraz PCIe 3 Gen. Oczywiście są to prędkości maksymalne jakie możemy uzyskać, a konkretne wartości to indywidualna sprawa każdego modelu dysku. Pojawia się też pojęcie protokołu, wiele lat temu, został stworzony protokół AHCI dla dysków talerzowych, i był on w zupełności wystarczający. Lecz wraz z nadejściem dysków SSD, stał się on wąskim gardłem przepływu danych. Ponad 90 firm pracowało nad rozwiązaniem tego problemu, i tak w marcu 2011 roku pojawił się protokół NVMe. Został on zaprojektowany całkowicie od podstaw i dzięki swojej konstrukcji pozwala w pełni wykorzystać możliwości nowoczesnych dysków SSD.

 

Jeśli chodzi o dyski HDD, nie interfejs a sama ich konstrukcja uwarunkowuje prędkości maksymalne. Mamy prędkość obrotową talerzy, rozmiar pamięci cache oraz format dysku - to wbrew pozorom również robi różnice. W teorii dyski mogą się kręcić tak samo, ale w praktyce, talerz o większej średnicy po zewnętrznej krawędzi osiąga większą prędkość niż jego mniejszy odpowiednik. Spotykane są głównie 2 prędkości obrotowe, 5400obr/min oraz 7200obr/min, im więcej tym lepiej. To samo dotyczy pamięci cache, im jest jej więcej w danym dysku tym szybciej otrzymamy dostęp do danych. Najszybsze dyski talerzowe oferują transfery na poziomie ok 230MB/s, mowa tutaj o bardzo drogich nośnikach z przeznaczeniem serwerowym. Jak widać, nawet nie wykorzystują połowy możliwości interfejsu SATA. Najpopularniejsze nośniki działają z prędkością ok 150-160MB/s.

 

 

 

Podsumowanie

Na pozór prosta sprawa, przy próbie dobrania odpowiedniego sprzętu, okazuje się nie być taka prosta. Mnogość parametrów, wykorzystywanych technologii oraz ogromny wybór modeli i producentów dysków mogą wprowadzić w zakłopotanie niejednego z nas. Warto jednak na chwilę usiąść i przeanalizować co tak naprawdę potrzebujemy. Wiele firm opisuje swoje nośniki seriami przeznaczonymi do konkretnych celów, np. WD Black/Seagate FireCuda do gier lub WD Red/Seagate IronWolf do pamięci NAS. Jeszcze tylko typ dysku, format, interfejs, pojemność i mamy idealny dysk do naszego urządzenia.

 

Mamy nadzieję że dzięki temu wpisowi, wybór dysku do waszego urządzenia stanie się teraz dużo szybszy i przyjemniejszy :)

 

Artykuł nie jest pełnym kompendium wiedzy o dyskach, zawiera informację tylko o najpopularniejszych i najczęściej stosowanych technologiach i typach dysków.

Komentarze do wpisu (0)

Kategorie
TAGI
do góry
Sklep jest w trybie podglądu
Pokaż pełną wersję strony
Sklep internetowy Shoper.pl